Berichten

Wat is gezondheid?

“In short, health is measured by the shock a person can take without his usual way of life being compromised”  Moshe Feldenkrais

Moshe Feldenkrais de grondlegger van de Feldenkrais methode voor somatische bewegingseducatie schreef in 1979 een prachtig stuk over gezondheid. Zijn visie toen was best heel spraakmakend omdat hij zich oriënteerde op de mogelijkheden en capaciteiten in een ieder om bewust te acteren in de wereld en het leven vorm te geven ondanks persoonlijke moeilijkheden, uitdagingen of ziekte.

In die tijd -en eigenlijk nog steeds- zag men gezondheid als de afwezigheid van ziekte. Dat is een beperkte definitie die nogal gefocust is op hoe iemand medisch niet in het plaatje van de ideale mens past? Maar wat is gezondheid nog meer?

If a human being needs no medical services for years and has no complaints of pains or aches, is he or she healthy? If, on the other hand, this same person leads a dull, uninteresting life with marital difficulties that end up with suicide — is that a healthy person? And is a person who never brings his or, her work to an end one way or another, and who keeps changing his employment only to avoid his duties time and time again — is he in good health?

Obviously, health is not easy to define. It is certainly not enough to say that not asking for medical or psychiatric help is proof of health.

We leven in een angst en schaamte cultuur. Veel mensen zijn gepreoccupeerd met wat er fout of mis is met hen, met hun lichaam, hun verlangens, hun leven, of dat nu gaat over pijn, moeilijkheden of de dingen die ze niet hebben, of ze er bij horen, angst voor fouten, falen… Ruim 2 miljoen mensen in Nederland lopen rond met chronische spanning en stressklachten en alle gevolgen van dien. En natuurlijk kennen we ook allemaal grote uitdagingen, verdrietige en heftige gebeurtenissen in ons levens. Het leven gooit zijn stuiterballen wel. Maar in hoeverre ontneemt het ons de ruimte om ook de andere kant van het leven te voelen en ervaren? De vreugde, het plezier, creativiteit, spontaniteit? Wat is gezondheid?

Er is een ‘gigantische Fixing industrie ontstaan waarbij mensen nog meer bevestigd worden in wat er mis is met hen en in hun malaise blijven hangen. ‘Geef me een pil zodat ik kan blijven doen wat ik al deed’. Interventies van buitenaf die zelden tot gevolg hebben dat de persoon in kwestie zichzelf de vraag stelt ‘Hoe zijn mijn gedrag, bewegingen, en denken verbonden met mijn emotioneel en fysiek welzijn?’ Mensen geven de verantwoordelijkheid voor hun eigen gezondheid en welzijn uit handen. Ze besteden het zich beter voelen uit. En zo blijft het verhaal zich herhalen. Wat is gezondheid?

Het eerste wat we als kinderen afleren als we ouder worden is spelenderwijs leren door nieuwsgierig op onderzoek uit te gaan, te ontdekken met vallen en opstaan, letterlijk en figuurlijk. Want in deze maatschappij is vallen synoniem voor falen en falen heeft heel vaak negatieve consequenties. Durven we nog te falen, mogen we nog leren van ons zelf? Hoe vaak kwam ik in mijn dansschool niet leerlingen tegen die al wisten dat ze niet konden dansen voor ze een stap gezet hadden, volledig in de angstgreep van hun overtuigingen en zich niet bewust van de kans  die ze zichzelf ontnamen om iets nieuws te ontdekken, hun horizon te verbreden.. Wat is gezondheid?

Ik geloof dat het antwoord op wat is gezondheid ligt in het leren kennen van onszelf. Het leren waarnemen van de beweging van de emoties in onszelf, onze gevoelens, onze gedachtes en de manier waarop we bewegen,  Een Leren met onze zintuigen én ons brein. Een organische manier van leren die ons hele zenuwstelsel engageert en uitnodigt tot het maken van nieuwe, verbindingen.  De toverwoorden voor dit soort leren zijn Spelen en Bewegen.

Ik zou het Embodied Learning willen noemen. Want in dit ‘leren’ zijn hoofd en lichaam gelijkwaardig en één. Ik kan het ook bezield leren noemen want in spelen, nieuwsgierigheid en spontaniteit ontmoeten we onze ziel en verbinden we ons met onze dromen en creativiteit. Vanuit dit Leren, doen en denken we in verbinding met ons hele zelf en ontstaan er bewegingen die gedragen worden door een diep weten wat ons lichaam en ziel nodig hebben om het leven voluit te leven en in ons eigen kracht te staan, onze dromen te leven..

Ik ben ervan overtuigd dat een zorgzame, luisterende relatie met ons lichaam en een grote dosis zelfbewustzijn dan ook de sleutels zijn naar gezondheid, vitaliteit en zingeving. Als je begrijpt wat je doet en hoe je dat doet dan kun je doen wat je wilt. En je kunt dan ook dingen laten, ook dat is een actie. Met andere woorden dan creëer je de mogelijkheid om een andere beweging te maken. Beweging waar je van gaat sprankelen, waar dromen tot leven komen en jouw energie en levenszin uitbundig stromen.

“A healthy person is the one who can live his unavowed dreams fully”. -Moshe Feldenkrais

In 2019 ben ik naar Spanje vertrokken. Het was mijn droom om in de bergen te wonen en meer rust en zon te voelen, dichter bij de natuur. De eerste keer dat ik deze droom had was in 1999 kun je nagaan.. Met een pijltje en een wereldkaart bij de hand, heb ik in november 2018 mijn wens uitgesproken. “Waar zal ik mij echt thuis voelen?”. In Rotterdam in ieder geval niet. Vervolgens heb ik het pijltje gegooid. Het landde op een punt ergens tussen de dorpjes Lanjarón en Orgiva in Zuid Spanje, in de wonderlijk mooie Alpujarra. Maar dat wist ik toen nog niet. Natuurlijk ben ik  gaan kijken, meerdere keren zelfs.

Mijn man had toen nog een baan dus het verhuizen ging niet van de ene dag op de ander. Oh wat stond mij dat in de weg en oh wat vond ik het eng dat hij zijn baan zou opzeggen. Angst, dilemma; het was er allemaal. De ene dag wilde ik weg en de andere dag klampte ik me weer vast aan alles wat ik eigenlijk allang niet meer wilde. Wie weet kon ik het misschien weer leuk maken? De zoveelste poging om dat stemmetje binnen het zwijgen op te leggen.

Intentie is sterk en zo is bewust zijn ook. Iets wat je bewust bent, kun je niet meer onbewust maken. Ik voelde heel diep wat ik wel wilde en niet wilde. De droom wilde leven. En met elke poging mijn droom te onderdrukken verloor ik meer energie en plezier. Op een druilerige grijze dag waarop ik me extra dof en gefrustreerd voelde, vertelde ik manlief met de nodige emotie dat als zijn werk er niet was, we allang weg waren geweest. Oei! Een paar weken later verloor hij zijn baan door een re-organisatie. En zo gebeurde het dat alle excuses een voor een omvielen en het durven doen overbleef. Ik heb toen geleerd dat het meervoud van Lef, Leven is.

Inmiddels heb ik een prachtige plek gevonden in de wonderlijk mooie Alpujarra, tussen de dorpjes Orgiva en Lanjarón. Ja het pijltje! En ik voel me thuis, heerlijk, wat ben ik blij dat ik toch, ondanks mijn angst voor het onzekere van een nieuwe stap, mijn hart gevolgd heb. Na de Covid crisis hoop ik hier mooie retreats te organiseren om mensen te begeleiden gezond en vitaal in het leven te staan, te spelen.

Hieronder een extract naar de essay van Moshe Feldenkrais waarin hij een prachtige visie over gezondheid deelt:

 ….Even in our culture a number of us succeed in continuing their healthy life process to an old age -an age, that is, where the unhealthy are already dotty and sick-. Some of our best and healthiest men – who, by the way, may be hunchbacks or have other deformities – are the sort of people of whom we think as artists. Most artists, be they cobblers or sculptors, composers or virtuosos, poets, or scientists, like good wine, are best when they are old.

The outstanding difference between such healthy people and the others is that they have found by intuition, genius, or had the luck to learn from a healthy teacher, that learning is the gift of life. A special kind of learning: that of knowing oneself. They learn to know ‘how’ they are acting and thus are able to do ‘what’ they want: the intense living of their unavowed, and sometimes declared, dreams” Moshe Feldenkrais

Wil je de hele essay lezen, klik dan hier

De kracht van bewuste beweging in interactie (met oefening)

Wist je dat beweging direct verbonden is met hoe jij je verhoudt tot je omgeving, de buitenwereld, de mensen om je heen?

Beweging gaat over onze interactie met de buitenwereld. Zelfs onze interne beweging is grotendeels vormgegeven om dat wat van buiten naar binnen komt te verwerken en in een andere vorm terug te geven. Bv de peristaltische beweging van de spijsverteringsorganen om voedsel op te nemen en uit te scheiden, maar ook de beweging van de longen om lucht in en uit te ademen. De beweging van onze cellen is een verruimen en openen gevolgd door een samentrekkende en sluitende beweging. Geven en nemen als levensritme.

Onze zintuigen zijn als voelsprieten die voortdurend in beweging zijn om de wereld om ons heen af te tasten, te scannen net als de voel-cellen in o.a. onze huid, darmen en longen. Een aantal van onze lichaamsdelen zijn volledig vormgegeven om de buitenwereld te voelen en te communiceren met de buitenwereld. Neem onze huid, de handen en voeten, onze neus, mond, oren, ogen, de organen en weefsels van ons spijsverteringsstelsel.

Je zou al die beweging als een spiegel kunnen zien voor hoe wij interactieren met onze omgeving. Beweeg jij licht en vrij of ervaar je spanning in je lopen, zitten en staan? Trek je samen in je beweging naar buiten; je lopen, staan en zitten of open je je naar je omgeving als je loopt,staat, zit, danst?

Veel mensen laten hun overtuigingen over zichzelf, over hun bewegen, hun lichaam aansturen. Ze hebben misschien altijd geleerd dat ze hun buikspieren moeten aanspannen om rechtop te staan, of er is hun verteld dat ze niet kunnen dansen of dat ze lomp zijn of juist te frêle of geen fouten mogen maken. Of dat ze bij alles wat ze doen kracht nodig hebben of dat bewegen zonder spierpijn geen bewegen is. Of dat ze in hun expressief zijn teveel zijn. Heel vaak leiden onze overtuigingen, oordelen en idieeën over ons zelf, over ons lichaam tot bewegingsarmoede; verstoorde bewegingscoordinatie, eenzijdige patronen en kwaliteiten  in bewegen, zwart-wit bewegingen.

Als de spieren op zo’n disruptieve manier samenwerken dat ze het lichaam vast zetten en alle beweging belemmeren verstoren ze een heleboel functies in het lichaam en in onze voortbeweging. Zo kan onze ervaring van de omgeving in een keer een heel andere worden dan dat we ons vrij voelde in onze beweging.

Een gespannen lichaam kan geen kant op, het kan niet adequaat reageren op de omgeving als het vast zit. Dat is eigenlijk een soort freeze situatie en de oudere delen van ons zenuwstelsel reageren daarop met het op een laag pitje zetten van alle delen in onszelf die niet nodig zijn voor overleving, zoals bijvoorbeeld de spijsverteringsorganen. De stressorganen worden aangezet tot productie van stresshormonen als cortisol en adrenaline, onze adem wordt korter en oppervlakkiger, ons hart verliest zijn ritmische aanpassing aan situaties. Het interne biologische systeem komt op allerlei manieren onder druk te staan. En het communiceert dat naar ons bewuste zelf; het stuurt ons allerlei fysieke en emotionele signalen die onze aangeboren drang en capaciteit om te genieten, creatief en flexibel te zijn ondermijnen, onze waarneming van de omgeving te vernauwen en ons voelende hart sluiten voor anderen. Ons denken en voelen spiegelt de verstarring en verharding van onze spieren.

Veel mensen hebben chronische gewoontes ontwikkeld waarin de spieren van bv de kaken, de buik, de rug, de bekkenbodem, de schouders, de handen en de keel te veel  en te lang aanspannen. En dan bedoel ik naast beweging-gewoonten ook de gewoontes in denken en voelen. Misschien ooit ontstaan als succesvolle reactie op een specifieke situatie en omgeving. Door veelvuldige herhaling is het nu alsof alle situaties hetzelfde zijn en dezelfde aanpak nodig hebben. Maar is dat wel zo functioneel?

Exploratie:
Probeer die spieren maar eens aan te spannen. Wat voor een gevoel geeft dat jou? Welke gedachtes komen naar de oppervlakte? Wat zie je als je om je heen kijkt? Welke emoties en gevoelens borrelen daarbij op? Hoe voelt het om te lopen of staan of dansen?

Wat gebeurd er nu als je langzaam je ogen breder maakt richting je slapen, je neusvleugels en lippen naar je oren laat glijden? Hoe verandert de toon van de andere spieren? Hoe voelt dit? Welke gedachten en gevoelens komen er nu naar boven? Hoe voelt het om nu te bewegen?

Ons bewuste brein kan de talloze relaties en mogelijkheden van ons lichaam niet bevatten. Het heeft die data capaciteit niet die ons volledige zenuwstelsel wel heeft. Alleen al het motorisch gedeelte van ons zenuwstelsel heeft van elke spier, naast haar anatomie en functie in het systeem, een volledig beeld van haar relatie tot haar specifieke omgeving van botten, gewrichten, fascia, organen etc en haar plek in het systeem en weet precies hoe het alle mogelijkheden van beweging, kracht, samenwerkingsverbanden kan gebruiken om elke situatie, elke geste naar onze omgeving van een perfect antwoord te voorzien.

Het wordt tijd dat we de gewoontes om ons hoofd van ons lichaam te scheiden, de lichaamswijsheid in twijfel te trekken en te vechten tegen het lichaam doorbreken. Dat we ons lichaam weer met liefde en plezier bewonen en varen op haar wijsheid. Dat we ons eigen maken om met ons hele zelf present te zijn in ons bewegen. Want onze beweging maakt een verschil voor onze eigen vitaliteit en welzijn en dat van de aarde en de mensen en dieren om ons heen.

Ik geloof dat bewust worden van de verstorende en beperkende patronen in bewegen en hun effect op ons denken en voelen de eerste stap is naar present zijn in ons bewegen. Door daarnaast nieuwe manieren van bewegen ‘met ons hele zelf’ te onderzoeken en omarmen veranderen we spelenderwijs onze relatie met en ons functioneren in onze binnen en buiten wereld. In een hernieuwde relatie met ons lichaam en onze omgeving hervinden we de sprankels, lichtheid, rust, energie en levenszin waar velen van ons zo naar verlangen.

Ben jij klaar om die stappen te zetten? Schrijf je dan hier in voor mijn programma ‘Beweeg met lichtheid, energie en vitaliteit’

Welke gewoontes heb jij? En voel je je daar goed bij?

Hé gewoontes wie heeft ze niet. Maar hoe beïnvloeden ze ons leven?

Vandaag wil ik een vlog delen over gewoontes.

We hebben allemaal gewoontes, dingen die we altijd op dezelfde manier doen, patronen. Gewoontes zijn gaan over wat we gewend zijn om te doen, te denken en te voelen zonder er bij stil te staan. We hebben allemaal bepaalde manieren van van bewegen van staan, zitten etc. en ook in onze manier van praten bijvoorbeeld. En dat is goed. Denk je in dat je elke keer dat je een pen oppakt weer opnieuw hebt te leren schrijven… Dat je bij alles wat je doet steeds het wiel opnieuw hebt uit te vinden. Dat zou heel erg vermoeiend zijn en nauwelijks efficient. We zouden nergens aan toe komen.

Het wordt echter listig als gewoonten ons belemmeren om te groeien, of pijn doen, spanning veroorzaken in ons lichaam of ons vermoeien. Ik noem ze belemmerende gewoontes en patronen. Iedereen kent ongezonde gewoontes in doen; bijvoorbeeld roken om er maar één te noemen. Maar ben je je ook bewust van ongezonde gewoontes in voelen, denken en bewegen of in jezelf ondersteunen en dragen?

Binnenkort verschijnt mijn gratis E-book waarin ik deel hoe je gewoontes die jou tegenhouden om te sprankelen, voor altijd via bewegen kunt veranderen. En niet alleen verander je beperkende gewoontes, je ontwikkeld ook nieuwe manieren om je innerlijke sprankel ontspannen en vol vuur te branden.

Evenementen

Niets gevonden

Uw zoekopdracht leverde helaas geen artikelen op